Radiometr GC-4 EDU

Przestawiam kolejny radiometr konstrukcji Karola, tym razem kieszonkowy przyrząd z aż trzema licznikami G-M, przeznaczony do celów edukacyjnych. Oddaję głos Konstruktorowi:

GC 4 EDU jest radiometrem należącym do rodziny urządzeń dydaktycznych 4 EDU, opracowanej z myślą o nauce technik pomiaru promieniowania jonizującego w szkołach średnich i na uczelniach. Dzięki prostej obsłudze oraz czytelnej prezentacji wyników może być wykorzystywany zarówno podczas ćwiczeń laboratoryjnych, jak i samodzielnych doświadczeń.

Detektorem promieniowania są trzy liczniki Geigera-Müllera typu J321 pracujące równolegle i wyposażone w zdejmowany filtr ze stali o grubości 1 mm.

Radiometr wyświetla bieżący wynik w jednostkach CPS, CPM lub µGy/h. Jednostki wybiera się przyciskiem UNIT. W dolnym wierszu wyświetlacza prezentowana jest całkowita liczba zliczeń od chwili wyzerowania pomiaru, a podczas pracy w jednostkach µGy/h wyświetlana jest odpowiadająca jej dawka skumulowana w nGy.

Wynik jest automatycznie uśredniany. Stała czasowa uśredniania dobierana jest automatycznie do poziomu mierzonego promieniowania, dzięki czemu przy małych natężeniach uzyskuje się stabilny odczyt, natomiast przy wyższych poziomach wynik szybciej reaguje na zmiany. Przycisk FAST włącza szybki tryb pracy, w którym stała czasowa uśredniania zostaje pięciokrotnie zmniejszona. Stan ten sygnalizowany jest diodą FAST.

Przycisk RESET zeruje sumaryczną liczbę zliczeń oraz rozpoczyna nowy pomiar. Wybrana jednostka oraz stan trybu FAST są zapamiętywane w pamięci EEPROM mikrokontrolera i odtwarzane po ponownym włączeniu urządzenia.

Radiometr wyposażono w wyświetlacz OLED o przekątnej 0,96 cala oraz trzy diody sygnalizacyjne: FAST, LOW BATT. i PULSE. Dioda LOW BATT. informuje o niskim poziomie naładowania akumulatora, natomiast dioda PULSE sygnalizuje rejestrowanie impulsów z liczników Geigera. Dodatkowo każdy zarejestrowany impuls może być sygnalizowany akustycznie za pomocą wbudowanego buzzera, co ułatwia obserwację zmian natężenia promieniowania.

Urządzenie może przesyłać dane pomiarowe do komputera przez złącze USB i przez Bluetooth. Radiometr pracuje jako wirtualny port szeregowy z szybkością 9600 bitów/s i raz na sekundę wysyła liczbę impulsów zarejestrowanych w poprzedniej sekundzie. Umożliwia to łatwe rejestrowanie wyników i ich dalszą analizę przy użyciu dowolnego programu potrafiącego odczytywać dane z portu szeregowego.

Zasilanie stanowi akumulator litowo-polimerowy o pojemności 2000 mAh ładowany przez złącze USB typu C.

***

Od siebie dodam, że przyrząd, dzięki trzem licznikom G-M,  ma wysoką czułość i szybko reaguje nawet na słabe źródła, takie jak związki potasu, granit, szkło kryształowe czy niskoaktywna glazura uranowa. Pomiary przykładowych źródeł, zarówno niskoaktywnych, jak i bardziej "gorących", można prześledzić na poniższym filmie:

Wydajność filtra jest bardzo dobra, nawet silne promieniowanie beta jest odcinane, podobnie jak niskoenergetyczna emisja z glazury uranowej. 

Przyrząd oprócz zastosowania edukacyjnego może być również zamiennikiem popularnego Polarona i służyć do szybkiej identyfikacji szkła uranowego, glazury uranowej, radowych farb świecących i innych radioaktywnych przedmiotów codziennego użytku. Podczas testów na targu bez problemu zareagował na zegar z farbą radową osłoniętą szkiełkiem, zegarek naręczny z gołą tarczą, jak również dzbanek z niskoaktywną glazurą uranową:

W tym zastosowaniu trochę może przeszkadzać spora objętość obudowy, choć wynika ona z gęstego upakowania elektroniki. 

W celu nabycia dozymetru proszę o kontakt przez formularz bloga.