04 lipca, 2026

Tarcza zegara z emalią uranową

Glazura barwiona dodatkiem związków uranu występowała nie tylko na wyrobach ceramicznych, które omawiałem już tutaj wielokrotnie, ale również na przedmiotach metalowych. Wyroby takie są dość rzadkie - udało mi się je znaleźć dopiero w ciągu ostatnich czterech lat. Były to - kolejno:

  • miedziana plakietka z wizerunkiem rycerza [LINK]
  • miedziany trójkąt [LINK]
  • plastikowe puzderko z Wietnamu ze stalową nakładką na pokrywce [LINK]
  • miedziana tacka Esmaltes Garcia [LINK]
  • miedziany świecznik [LINK]
  • miedziany talerzyk sygnowany Nelly Amadieu Limoges [LINK]
  • miedziany świecznik, tacka czworokątna, tacka okrągła głęboka i okrągła płytka (nieopisane na blogu).
Tymczasem zaszedłem na zaprzyjaźnione stoisku, gdzie czasem "udzielam wskazówek na miejscu", sprawdzając rodzaj farby świecącej w zegarach i informując o warunkach bezpiecznego przechowywania różnych artefaktów. Odruchowo przejechałem "żelazkiem" przez kartony z drobnicą, wszak już raz znalazłem tam "świecący" znaczek Wilterhilfswerk [LINK]. W jednym z kartoników wzrost wskazań na koniec I zakresu RKP-1-2 nakazał mi dokładne przeszukanie tego pudełeczka. Źródłem emisji okazała się tarcza zegara cała pokryta charakterystyczną kremową emalią. Widziałem już takie tarcze na grupie Uranium glass collectors, zatem bez wahania dokonałem zakupu.


Tarcza ma średnicę 87,5 mm i jest wykonana z miedzi. Do mosiężnej ramki o średnicy 91,5 mm została przytwierdzona za pomocą trzech zagiętych "wąsów", a ramka ma bolce do osadzenia w mechanizmie zegara.


Tarcza pochodzi z zegara produkcji francuskiej z początku XX wieku. Prawdopodobnie był to zegar kominkowy - poniżej bardzo podobne tarcze w zegarach z dwóch tematów na Reddicie:



Uranowa emalia wykazuje typową dla uranu luminescencję w ultrafiolecie:





Luminescencja zdradza niewielkie ilości uranu również na spodniej stronie tarczy:



Przejdźmy do pomiarów. Aktywność nie jest duża, ale wyraźna:
  • ANRI Sosna: 2,75 µSv/h (pomiar gamma na poziomie tła)
  • MKS-01SA1M:
    • tryb gamma: 0,16/1,90 µSc/h (pomiar z klapką na poziomie tła)
    • tryb alfa: 460 rozp/min/cm2
  • RKP-1-2: 36-42 cps
  • Radex Obsidian:
    • pomiar łączny: 0,16 µSv/h
    • pomiar selektywny: 
      • przód: 0,11 µSv/h + 136 rozp/min/cm2
      • tył: 0,12 µSv/h + 33 rozp/min/cm2
Jak widać, pomiar za pomocą Radex Obsidian potwierdził niewielką ilość glazury uranowej na spodzie tarczy, tam gdzie widoczna jest luminescencja. Pomiary w innych miejscach spodniej strony były na poziomie tła. 

Niestety emisja składa się głównie z niskenergetycznych kwantów i ledwo wpływa na miniaturowy spektrometr Raysid, zatem nie udało mi się zebrać widma.

Tarcza stanowi cenne uzupełnienie wyrobów z emalią uranową, których uzbierała mi się już cała półka. Jeśli spotkaliście się z takimi tarczami albo możecie pomóc przy identyfikacji modelu zegara lub choćby producenta, dajcie znać w komentarzach!

***

Zachęcam też do wspierania bloga, zarówno pośrednio, poprzez zakup dozymetrów [LINK], jak i bezpośrednio, przez Patronite lub BuyCoffeeTo 




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Jeśli znajdziesz błąd lub chcesz podzielić się opinią, zapraszam!

[komentarz ukaże się po zatwierdzeniu przez administratora - treści reklamowe i SPAM nie będą publikowane!]